Profilaktyka Zdrowie

Nadmiar soli w diecie prowadzi do tycia – nowe wyniki badań

Marzec 2, 2016

Większość ludzi spożywa zbyt duże ilości soli, nawet nie zdając sobie z tego sprawy. Dzieje się tak dlatego, że większość soli, jaką dostarczamy naszemu organizmowi przyjmujemy nie bezpośrednio z solniczki, ale wraz z produktami spożywczymi – jest to tzw. sól ukryta. W tym tygodniu obchodzimy Światowy Tydzień Walki z Nadmiernym Spożyciem Soli (World Salt Awerness Week). Instytut Żywności i Żywienia zorganizował konferencję prasową, na której specjaliści z zakresu żywienia człowieka przestrzegali przed zagrożeniami, jakie niesie za sobą nadmierne spożycie soli. W dzisiejszym tekście chciałabym przestawić Wam najważniejsze informacje, jakie wyniosłam z tej konferencji. Będzie to uzupełnienie wcześniejszego artykuły na ten temat „Co warto wiedzieć o soli”.

Ile soli dziennie jemy?

Okazuje się, że większość z nas przekracza zalecaną dzienną dawkę soli. Z badań statystycznych wynika, że Polacy spożywają średnio dwa, trzy razy więcej soli (10-15 g na osobę dziennie) niż wynosi bezpieczny poziom.

Jakie jest zalecane dzienne spożycie soli?

Zarówno polscy eksperci, jak i Światowa Organizacja Zdrowia zalecają, aby dzienne spożycie soli nie przekraczało 5 gramów. W  przypadku dzieci i młodzieży spożycie soli powinno być jeszcze mniejsze i wynosić do 1,9 g – 3,75 g dziennie.

5 gramów soli = 2 gramy sodu

Dlaczego nadmiar soli w diecie jest szkodliwy?

Sól zwiększa ciśnienie krwi, co w konsekwencji może prowadzić do nadciśnienia będącego głównym czynnikiem udarów mózgu, niewydolności serca, a także zawałów serca. Istnieją również dowody na to, że wysokie spożycie soli przyczynia się do raka żołądka, osteoporozy, kamicy nerkowej i choroby nerek. Jak pokazują najnowsze wyniki badań sól pełni też ważną rolę w rozwoju nadwagi i otyłości.

Nadmiar soli w diecie prowadzi do tycia
Zbyt wysoki poziom soli w diecie nie tylko sprawia, że nasz organizm gromadzi więcej wody. – Z najnowszych doniesień naukowych wynika, że sól spożywana w nadmiarze znacząco przyczynia się także do rozwoju otyłości, zwłaszcza w przypadku dzieci i młodzieży – ostrzega prof. Mirosław Jarosz, dyrektor Instytutu Żywności i Żywienia.

Zwiększone niż zalecane spożycie soli (powyżej 5 gramów dziennie) wpływa na metabolizm tkanki tłuszczowej. A to oznacza, że spożywając duże ilości soli doprowadzamy do tego, że nasz organizm magazynuje więcej tkanki tłuszczowej. Badania pokazują, że wystarczy nawet niewielkie zwiększenie zalecanej dawki soli w diecie, aby wystąpiły negatywne skutki. Wzrost o 1 g soli w diecie skutkował większym aż o 28% ryzykiem nadwagi i otyłości u dzieci i większym o 26% ryzykiem nadwagi i otyłości u dorosłych.

Z tego powodu osoby otyłe i z nadwagą powinny nie tylko zwracać uwagę na ilość cukrów prostych w diecie, ale także na ilość soli, która przyczynia się do tycia. Nadmiar soli w diecie jest niekorzystny również dlatego, że powoduje iż w naszym organizmie dochodzi do przewlekłego stanu zapalnego. Sól wpływa też negatywnie na nasz apetyt, pobudzając go. Jeśli więc w naszej diecie jest zbyt duża ilość soli, to mamy też predyspozycje do tego, aby jeść więcej, co może prowadzić do nadwagi i otyłości.

Nadmiar soli w diecie wpływa źle na działanie mózgu
Zbyt wysokie spożycie soli wpływa też negatywnie na nasz układ nerwowy – pod wpływem zwiększonej ilości sodu w organizmie dochodzi do zaburzeń w ukrwieniu mózgu, co skutkuje mniejszym natlenieniem mózgu. Tego typu procesy zachodzące w mózgu przez lata, doprowadzają w konsekwencji do udarów i demencji.

Nadmiar soli w diecie niszczy naczynia krwionośne
W konsekwencji nadmiernego spożycia soli (sodu) naczynia krwionośne usztywniają się. Taki stan może prowadzić do dysfunkcji śródbłonka, włóknienia, zawałów i niewydolności serca.

Nadmiar soli w diecie groźny dla narządów wewnętrznych
Zwiększone spożycie soli ma też wpływ na rozwój takich chorób jak rak żołądka. Badania pokazały, że zwiększenie spożycia sodu o 1 gram powyżej zaleceń skutkuje 8% wzrostem ryzyka raka żołądka.

Co robić, aby spożywać mniej soli?

Większość soli spożywamy z produktów przetworzonych (około 70-80%), dlatego tak ważne jest czytanie etykiet. Niestety producenci żywności nie zawsze podają zawartość soli na opakowaniu produktu. Czasem na opakowaniach znajdziemy zawartość sodu. 1 g sodu (Na) to 2,5 g soli (NaCl), jeśli więc na opakowaniu mamy napisane, że produkt zawiera 1 gram sodu, to jest w nim 2,5 grama soli.

Nawet jeśli na opakowaniu danego produktu nie znajdziemy dokładnych informacji odnośnie ilości soli czy sodu, to zawsze możemy po protu przeczytać skład. W składzie produktu wyszczególnione są wszystkie składniki, w kolejności od tego, którego w produkcie jest najwięcej. Tak więc jeśli na pierwszym miejscu w składzie jest sól to znaczy, że dany produkt składa się w głównej mierze z soli.

Czytanie etykiet w celu pozyskania informacji na temat soli będzie w przyszłości dużo łatwiejsze. Od 13 grudnia 2016 roku podawanie zawartości soli w produktach spożywczych na ich opakowaniach będzie obowiązkowe we wszystkich krajach Unii Europejskiej. To ważna informacja, bo obecnie jedynie na niektórych opakowaniach mamy tego typu informacje.

photo-1449792893722-936641bb3309 (1)

Gdzie kryje się najwięcej niewidocznej soli?

Sól występuje w dużych ilościach w żywności przetworzonej, np. w gotowych sosach, wędlinach, serach, a także w pieczywie. Poniżej szczegółowa tabela pokazująca zawartość soli w określonych produktach spożywczych.

sól

Źródło danych: „Tabele składu i wartości odżywczej żywności”, badania własne IŻŻ

 

Podsumowanie

Niezwykle istotnym aspektem związanym z solą jest niedawno odkryta zależność pomiędzy nadmiernym spożyciem soli, a otyłością. To informacja szczególnie cenna dla osób walczących ze zbędnymi kilogramami, bo dzięki wyeliminowaniu nadmiaru soli z diety odchudzanie może być bardziej skuteczne. Pamiętajmy o tym, że ograniczenie soli w diecie nie musi oznaczać wielkich wyrzeczeń. Na przykład zamiast sera żółtego można zjeść twarożek, a zamiast wędliny – przygotowane w domu mięso pieczone. Warto też jeść świeże owoce i warzywa, a jeśli nie są dostępne, to wybierać je w formie mrożonej, ponieważ wiele warzyw konserwowych jest dodatkowo solona. Przygotowując potrawy ograniczajmy dodatek soli, zastępując ją innymi przyprawami, ziołami albo jej zdrowszym zamiennikiem: solą sodowo-potasową. Przede wszystkim jednak warto nie dosalać już przygotowanych potraw. Do mniej słonego smaku na szczęście szybko można się przyzwyczaić. Pamiętajcie też o tym, że nadmiar soli jest niebezpieczny, bez względu na to czy stosujemy sól morską, kamienną czy himalajską.

 

Spodobał Ci się ten artykuł?

Polub mnie na Facebooku:

 

Zobacz też:

Jak czytać etykiety?

Przepis na chleb z pełnego ziarna

Czekoladowe ciasto z fasoli

 

You Might Also Like

  • Niestety bardzo lubię słony smak, ale żeby ograniczyć szkody używam soli himalajskiej :-)

  • Beata

    Uwielbiam! Dodam też że nadmiar sodu w organizmie narusza równowagę sodowo-potasową i może upośledzać pracę serca, dróg żółciowych, narządów produkujących hormony. Lekarze już coraz częściej diagnozują takie problemy. Przyszedł mi do głowy jeszcze tekst o dobrze zbilansowanych wodach mineralnych. Chciałabym o tym poczytać. Czy to prawda że muszą być indywidualnie dobrane? co o tym sądzisz?